เกี่ยวกับเรา

 

ที่มาและหลักการ

ตำบลสุขภาวะเป็นเป้าหมายสำคัญของการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้เข้มแข็ง ภายใต้การ ดำเนินงานที่ผสมผสานกระบวนการใช้ปัญหาและความต้องการของพื้นที่เป็นตัวตั้งในการแก้ ปัญหา การพัฒนาอย่างมีส่วนร่วมของหลายภาคส่วน และการบูรณาการหรือสร้างงานเชื่อม อย่างน้อยใน 4 องค์กรหลักในพื้นที่ ได้แก่ (1) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (2) ท้องที่ (3) ภาค ประชาชน และ(4) หน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ ผลจากการพัฒนาในแต่ละพื้นที่อย่างต่อเนื่องได้ ปรากฏหลักฐานที่ชี้ให้เห็นถึงระบบย่อยต่างๆ ซึ่งมีความเชื่อมโยงกันเป็นโครงข่ายในการจัดการ กับประเด็นปัญหาต่างๆ ของพื้นที่ ตัวอย่างเช่น ระบบอาสาสมัคร ระบบสวัสดิการชุมชน ระบบ เศรษฐกิจชุมชน ระบบการดูแลสุขภาพชุมชน ระบบการสื่อสาร ระบบความปลอดภัยในชีวิต และทรัพย์สิน ระบบการเรียนรู้เพื่อเด็กและเยาวชน ระบบอาชีพที่ปลอดภัย ระบบการจัดการ สิ่งแวดล้อม และระบบการพัฒนาผู้นำ เป็นต้น อีกทั้งการพัฒนาระบบย่อยดังกล่าวยังก่อให้เกิด กระบวนการเรียนรู้ทั้งในและนอกพื้นที่จนเกิดเป็น “ตำบลต้นแบบ” หรือ “ตำบลเรียนรู้”

การดำเนินงานในโครงการพัฒนาตำบลสุขภาวะ ซึ่งเกิดขึ้นทั่วประเทศ ภายใต้การ สนับสนุนจากสำนักสนับสนุนการสร้างสุขภาวะในพื้นที่และชุมชน (สำนัก 3) สำนักงานกองทุน สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้ก่อให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ศักยภาพของชุมชน

ท้องถิ่น รวมทั้งการพัฒนาและเสริมสร้างพื้นที่ให้เกิดเป็นตำบลต้นแบบหรือตำบลเรียนรู้ ซึ่งนำ ไปสู่การพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้เข้มแข็ง ประสบการณ์ของหลายตำบลในการพัฒนาพื้นที่ตนเอง ได้สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของข้อมูลและกระบวนการค้นหา รวบรวม สื่อสาร และนำใช้ ข้อมูลในการตัดสินใจตามประเด็นปัญหาสำคัญของพื้นที่ ซึ่งประกอบด้วยชุดข้อมูลอย่างน้อย 4 ชุด ได้แก่ (1) ข้อมูลชุดพื้นฐาน 7 ด้าน (ข้อมูลด้านทุนที่แสดงถึงศักยภาพของตำบล ข้อมูล ด้านการสื่อสาร ข้อมูลด้านการดูแลสุขภาพ ข้อมูลด้านประชากร ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม ข้อมูล ด้านเศรษฐกิจชุมชน และข้อมูลด้านการเมืองการปกครอง) (2) ข้อมูลชุดวิเคราะห์ (3) ข้อมูลชุด จัดการ และ(4) ข้อมูลชุดผลลัพธ์ ซึ่งข้อมูลดังกล่าวได้แสดงให้เห็นถึงโครงสร้างและศักยภาพ ของพื้นที่ในด้านต่างๆ รวมทั้งช่วยวิเคราะห์ประเด็นปัญหา การจัดการปัญหา และแสดง ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น อีกทั้งยังช่วยสนับสนุนให้เกิดการตัดสินใจในการแก้ปัญหาบนความเข้าใจใน ข้อมูลที่แท้จริงในแต่ละพื้นที่

เครือข่ายสถาบันการศึกษาและองค์กรภาคประชาน ที่มีปฏิบัติการพัฒนาพื้นที่ใน โครงการพัฒนาตำบลสุขภาวะ ได้แก่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์ โรงเรียนนายเรืออากาศ และสมาคมดับบ้านดับเมือง โดยมี ศูนย์วิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพชุมชน(ศวช.) คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นองค์กรประสานงาน ภายใต้การสนับสนุนจากสำนัก 3 ในฐานะขององค์กรที่มีภารกิจหลัก ในด้านการสนับสนุนและผลักดันให้เกิดกระบวนการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นให้เข้มแข็ง จึงได้ พัฒนาระบบฐานข้อมูลขึ้นโดยในระยะแรกนี้ได้พัฒนาเฉพาะฐานข้อมูลในข้อมูลชุดพื้นฐาน 7 ด้านเท่านั้น เพื่อใช้ในการรวบรวมข้อมูลพื้นฐานที่แสดงถึงศักยภาพของตำบลที่เข้าร่วมโครงการ พัฒนาตำบลสุขภาวะทั่วประเทศ ดังนั้นเพื่อให้แต่ละตำบลมีความเข้าใจหลักการ วิธีการดำเนิน งานที่ตรงกันในการเก็บรวบรวมข้อมูล และการตรวจสอบคุณภาพของข้อมูลชุดพื้นฐาน 7 ด้าน ทางศวช. จึงได้จัดทำคู่มือในการจัดเก็บข้อมูลพื้นฐาน 7 ด้านสำหรับนำข้อมูลไปบันทึกลงใน โปรแกรม TCNAP (THAILAND COMMUNITY NETWORK APPRAISAL PROGRAM) ต่อไป

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อให้คณะทำงานหรือทีมในการจัดการระบบฐานข้อมูลตำบล เกิดความเข้าใจเกี่ยว กับหลักการและวิธีการดำเนินงานในการเก็บรวบรวมข้อมูลชุดพื้นฐาน 7 ด้าน
  2. เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ ผู้เก็บรวบรวมข้อมูล ผู้ควบคุม คุณภาพของข้อมูล และผู้บันทึกข้อมูล ได้เรียนรู้และเกิดความเข้าใจที่ตรงกันเกี่ยว กับวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล และรายละเอียดในแต่ละข้อคำถามที่มีในแบบสอบถาม ข้อมูลชุดพื้นฐาน 7 ด้าน

ประโยชน์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้น

  1. เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมในการจัดการกับข้อมูลในพื้นที่ตนเอง ระหว่างองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น ท้องที่ ภาคประชาชน และหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่
  2. เกิดกระบวนการในการตรวจสอบและควบคุมคุณภาพของข้อมูล
  3. ได้ข้อมูลที่มีคุณภาพที่สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น

พื้นที่จัดเก็บข้อมูล

ตำบลที่เข้าร่วมโครงการพัฒนาตำบลสุขภาวะทั่วประเทศ ภายใต้การสนับสนุนของสำนัก สนับสนุนการสร้างสุขภาวะในพื้นที่และชุมชน (สำนัก 3) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้าง เสริมสุขภาพ (สสส.)

ข้อมูลเพิ่มเติมสามารถติดต่อสอบถามได้จาก สำนักสนับสนุนการสร้างสุขภาวะในพื้นที่และชุมชน (สำนัก 3) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ เลขที่ 99/8 ซอยงามดูพลี แขวงทุ่งมหาเมฆ เขตสาทร กรุงเทพฯ 10120 โทรศัพท์ 02-343-1500 โทรสาร 02-343-1551

 

ที่มา : เอกสารการจัดเก็บข้อมูลชุดพื้นฐาน 7 ด้าน ที่แสดงถึงศักยภาพของตำบล

โดย รศ.ดร.ขนิษฐา และคณะ